
Verduurzamingsinterventies verpleegafdelingen
Verpleegkundig handelen
Schoon blaas-katheteriseren
Sinds juli 2024 mag blaaskatheterisatie volgens de nieuwe richtlijn worden uitgevoerd met de ‘no-touchtechniek’1. Hierbij worden niet-steriele handschoenen gedragen en de genitaliën gereinigd met kraanwater. Deze duurzamere aanpak vereist minder steriele materialen en bespaart tijd doordat het door één verpleegkundige kan worden uitgevoerd. Met deze interventie brengen verpleegkundigen de nieuwe richtlijn in praktijk.
Interventie
Schoon blaaskatheteriseren met de no-touchtechniek in plaats van steriel blaaskatheteriseren.
Werkwijze
Kijk naar de werkwijze voor het implementeren van een andere aanpak in verpleegkundig handelen en raadpleeg het stappenplan voor meer informatie over het opstellen van een doel, implementatie en evaluatie.

Milieu-impact
Gemeten in CO2-uitstoot door minder gebruik van (milieubelastende) materialen bij blaaskatheterisatie. Meer weten over de milieu-impact? Kijk onderaan deze pagina voor meer uitleg.
Huidige situatie
Steriel katheteriseren met 2 steriele handschoenen, 2 steriele gazen, 100 ml steriel water uit 500 ml-fles, celstofmat
- 1 steriele katheterisatie = 0,4 kg CO2-eq
Nieuwe situatie
Schoon katheteriseren met 2 niet-steriele handschoenen, 2 niet-steriele gazen, 100 ml kraanwater, handdoek
- 1 schone katheterisatie = 0,2 kg CO2-eq
-46% CO2

Hoeveel impact steriel blaaskatheteriseren heeft, hangt af van hoe vaak de 500ml-fles wordt gebruikt. Gooi je de fles na 1 keer weg? Dan zorgt dit voor 0,9 kg CO2-eq en bespaart dit maar liefst 80% in vergelijking met schoon blaaskatheteriseren!
100 blaaskatheterisaties schoon uitvoeren in plaats van steriel bespaart tenminste
20
kg CO2-eq
en is gelijk aan 103 km autorijden
Wanneer geïmplementeerd?
Deze interventie is geïmplementeerd wanneer elke verpleegafdeling in het ziekenhuis de richtlijn schoon katheteriseren hanteert en de kg CO2-equivalent is berekend.
Hoe wordt dit gemeten?
Bepaal het aantal blaaskatheterisaties per jaar met behulp van de inkoopdata van inbrengsets of losse blaaskatheters (wanneer geen sets worden gebruikt). Analyseer de inkoopdata van het voorgaande jaar en bereken hoeveel inbrengsets of blaaskatheters ingekocht zijn gedurende één jaar voor de verpleegafdelingen. Vul de milieu-impactrekentool in. Deze is te vinden in de Teams-omgeving als je ziekenhuis deelneemt aan het programma.
Indien niet alle verpleegafdelingen zijn overgestapt op de nieuwe werkwijze, volg dan de werkwijze meten interventie met inkoopdata.
Bronnen
Klik hier voor de infographic van het Radboudumc waar ze deze interventie hebben geïmplementeerd en 2151kg afval per jaar werd bespaard.
Klik hier voor een weergave van de Groene OK over het verschil in materialen tussen schoon katheteriseren en steriel katheteriseren.
Klik hier voor een informatieposter gepubliceerd door V&VN.
Klik hier voor de richtlijn blaaskatheterisatie, module 2 inbrengen.
Voetnoten
1) Samenwerkingsverband Richtlijnen Infectiepreventie. (Juli 2024). Richtlijn Blaaskatheterisatie.
Bekijk onze andere interventies
Verpleegkundig handelen
Waakinfuus inloopsnelheid verlagen
Een waakinfuus met NaCl 0,9% met inloopsnelheid 5ml/uur wordt vaak gebruikt om het infuus toegankelijk te houden bij patiënten zonder intraveneuze medicatietoediening. Door de pompstand te verlagen naar 2ml/uur wordt minder NaCl 0,9% gebruikt, waardoor kleinere infuuszakken kunnen worden ingezet of infuuszakken minder vaak vervangen hoeven te worden. Dit is duurzamer en bespaart materiaal.
Verpleegkundig handelen
Niet-steriele herbruikbare hechting-verwijderset
Hechtingen worden door de verpleegkundige verwijderd met bijvoorbeeld steriele wegwerpmaterialen zoals gazen, wattenstokjes, pincet en schaar of draadsnijder (stitchcutter). De combinatie van pincet en schaar hoeven niet steriel te zijn en kunnen vervangen worden door een herbruikbare schone (gereinigde en gedesinfecteerde) pincet en schaar1. Dit betekent dat na reiniging en desinfectie de laatste stap, sterilisatie van de materialen, niet wordt uitgevoerd. Hierbij heeft machinale reiniging (thermische desinfectie) de voorkeur boven handmatig.
Monitoring parameters
Bloedonderzoek verminderen
Bloedonderzoeken zijn een essentieel onderdeel van de zorg, maar zijn ook vervuilend en kosten tijd. Verpleegkundigen spelen een rol aan de voorkant van het proces en kunnen samen met artsen en verpleegkundig specialisten kijken naar mogelijkheden om minder bloedonderzoeken uit te voeren.
ADL
Gebruik celstofmat verminderen
Wegwerpcelstofmatten zijn bedoeld om grote hoeveelheden lichaamsvloeistof van een patiënt te absorberen. In de praktijk worden de celstofmatten ook voor andere doeleinden gebruikt, zoals het drogen van gemorste vloeistof op de vloer. In veel gevallen volstaat een handdoek of opvangbak. Door het hoge verbruik in ziekenhuizen hebben celstofmatten een aanzienlijke milieu-impact1.