
Verduurzamingsinterventies verpleegafdelingen
Verpleegkundig handelen
Niet-steriele herbruikbare hechting-verwijderset
Hechtingen worden door de verpleegkundige verwijderd met bijvoorbeeld steriele wegwerpmaterialen zoals gazen, wattenstokjes, pincet en schaar of draadsnijder (stitchcutter). De combinatie van pincet en schaar hoeven niet steriel te zijn en kunnen vervangen worden door een herbruikbare schone (gereinigde en gedesinfecteerde) pincet en schaar1. Dit betekent dat na reiniging en desinfectie de laatste stap, sterilisatie van de materialen, niet wordt uitgevoerd. Hierbij heeft machinale reiniging (thermische desinfectie) de voorkeur boven handmatig.
Interventie
Steriele wegwerpmaterialen gebruikt voor het verwijderen van hechtingen vervangen door schone herbruikbare materialen.
Werkwijze
- Kijk naar de werkwijze om een (herbruikbaar) product te implementeren
- Betrek de Centrale Sterilisatie Afdeling (CSA) in een vroeg stadium en bespreek de mogelijkheden voor het reinigen en desinfectie proces van de materialen.
- Raadpleeg het stappenplan voor meer informatie over het opstellen van een doel, het implementeren en evalueren.

Milieu-impact
Gemeten in CO2-uitstoot door minder gebruik van wegwerpmaterialen in hechtingverwijdersets en hergebruik van niet-steriele materialen voor verwijdering van hechtingen. Meer weten over de milieu-impact? Kijk onderaan deze pagina voor meer uitleg.
Huidige situatie
1 keer hechtingen verwijderen met een combinatie van wegwerpbare steriele materialen
- Stalen schaar of stitch cutter
- Stalen pincet of plastic pincet
Wegwerpcombinatie met laagste en hoogste impact
- Stitch cutter en plastic pincet = 0,106 kg CO2-eq
- Stalen schaar en pincet = 0,421 kg CO2-eq
Nieuwe situatie
1 keer hechtingen verwijderen met een combinatie van herbruikbare niet-steriele stalen schaar en stalen pincet= 0,231 kg CO2-eq

De herbruikbare combinatie is altijd duurzamer dan een wegwerpvariant met een stalen schaar. De herbruikbare combinatie wordt ook duurzamer dan een stitch cutter als de CSA werkt met groene stroom. Groene stroom komt vooral uit wind, zon, en bio- energie, en niet uit fossiele brandstoffen.
100 keer hechtingen verwijderen met herbruikbare schaar en pincet in plaats van wegwerp stalen schaar en pincet bespaart ten minste
19
kg CO2-eq
en is gelijk aan 97 km autorijden
Wanneer geïmplementeerd?
Deze interventie is geïmplementeerd wanneer de verpleegafdelingen in het ziekenhuis zijn overgestapt naar herbruikbare niet-steriele pincet en schaar voor het verwijderen van hechtingen en de kg CO2-equivalent is berekend.
Hoe wordt dit gemeten?
De milieu-impact van deze interventie kan worden bepaald met behulp van de inkoopdata van de wegwerp en herbruikbare pincet en schaar (of draadsnijder), zie werkwijze meten interventie met inkoopdata.
Bronnen
Klik hier voor het standpunt van het GreenTeam infectiepreventie van de Vereniging voor Hygiëne en Infectiepreventie in de Gezondheidszorg (VHIG) waarin de interventie wordt toegelicht.
Voetnoten
- VHIG. (Maart 2024). Standpunt hechting-verwijdersets: van disposabel steriel naar reusabel niet-steriel
Bekijk onze andere interventies
Verpleegkundig handelen
Schoon blaas-katheteriseren
Sinds juli 2024 mag blaaskatheterisatie volgens de nieuwe richtlijn worden uitgevoerd met de ‘no-touchtechniek’1. Hierbij worden niet-steriele handschoenen gedragen en de genitaliën gereinigd met kraanwater. Deze duurzamere aanpak vereist minder steriele materialen en bespaart tijd doordat het door één verpleegkundige kan worden uitgevoerd. Met deze interventie brengen verpleegkundigen de nieuwe richtlijn in praktijk.
ADL
Gebruik celstofmat verminderen
Wegwerpcelstofmatten zijn bedoeld om grote hoeveelheden lichaamsvloeistof van een patiënt te absorberen. In de praktijk worden de celstofmatten ook voor andere doeleinden gebruikt, zoals het drogen van gemorste vloeistof op de vloer. In veel gevallen volstaat een handdoek of opvangbak. Door het hoge verbruik in ziekenhuizen hebben celstofmatten een aanzienlijke milieu-impact1.
Verpleegkundig handelen
Waakinfuus inloopsnelheid verlagen
Een waakinfuus met NaCl 0,9% met inloopsnelheid 5ml/uur wordt vaak gebruikt om het infuus toegankelijk te houden bij patiënten zonder intraveneuze medicatietoediening. Door de pompstand te verlagen naar 2ml/uur wordt minder NaCl 0,9% gebruikt, waardoor kleinere infuuszakken kunnen worden ingezet of infuuszakken minder vaak vervangen hoeven te worden. Dit is duurzamer en bespaart materiaal.
ADL
Gebruik linnengoed verminderen
Linnengoed wordt gebruikt voor allerlei doeleinden. Minder linnengoed gebruiken is niet alleen beter voor het milieu, maar ook voor de patiënt in het kader van decubituspreventie. De Beter Laten lijst1 adviseert: “Vermijd of beperk overbodige lagen onder de patiënt, zoals linnengoed, positioneringsmateriaal, celstofmatjes, incontinentiemateriaal, kleding en beddengoed.”