
Verduurzamingsinterventies verpleegafdelingen
ADL
Gebruik celstofmat verminderen
Wegwerpcelstofmatten zijn bedoeld om grote hoeveelheden lichaamsvloeistof van een patiënt te absorberen. In de praktijk worden de celstofmatten ook voor andere doeleinden gebruikt, zoals het drogen van gemorste vloeistof op de vloer. In veel gevallen volstaat een handdoek of opvangbak. Door het hoge verbruik in ziekenhuizen hebben celstofmatten een aanzienlijke milieu-impact1.
Interventie
Het gebruik van celstofmatten verminderen door alleen celstofmatten te gebruiken wanneer hier een indicatie voor is.
Werkwijze
- Kijk naar de werkwijze voor het verminderen van het gebruik van een product.
- Beschrijf in het implementatieplan alternatieven en stimuleer bewustwording door bijvoorbeeld celstofmatten minder zichtbaar op te bergen dan handdoeken. Plaats een poster bij de aparte voorraad celstofmatten met de boodschap: ‘Let op: gebruik celstofmatten alleen voor het opvangen van grote hoeveelheden vocht.’.
- Raadpleeg het stappenplan voor meer informatie over het opstellen van een doel, implementatie en evaluatie.

Milieu-impact
Gemeten in CO2 -uitstoot door vermindering van het aantal celstofmatten. Meer weten over de milieu-impact? Kijk onderaan deze pagina voor meer uitleg.
De milieu-impact is berekend voor één celstofmat
- 1 celstofmat 60x60 cm, 28 gram = 0,202 kg CO2-eq
- 1 celstofmat 60x60 cm, 40 gram = 0,266 kg CO2-eq

Er zijn twee typen celstofmatten berekend: één celstofmat van 28 gram met 330 gram absorptievermogen en één celstofmat van 40 gram met 570 gram absorptievermogen.
Vermindering van 100 celstofmatten bespaart
20-27
kg CO2-eq
en is gelijk aan 104 tot 136 km autorijden
Wanneer succesvol geïmplementeerd?
Deze interventie is geïmplementeerd wanneer het gestelde doel behaald is waarbij minder celstofmatten worden gebruikt ten opzichte van voor de implementatie en het verschil in kg CO2-equivalent is berekend.
Hoe wordt dit gemeten?
De milieu-impact van deze interventie kan worden bepaald met behulp van de inkoopdata van het aantal celstofmatten, zie werkwijze meten interventie met inkoopdata.
Let op: andere interventies kunnen de uitkomsten van deze interventie beïnvloeden. Wordt tegelijkertijd de interventie ‘wasbare onderlegger’ geïmplementeerd, dan kan dit de inkoopdata van celstofmatten beïnvloeden. Voer de implementatie van de interventie ‘wasbare onderlegger’ uit na de implementatie van deze interventie om het effect goed te kunnen meten.
Bronnen
Klik hier voor een voorbeeld van het vermijden (refuse) en verminderen (reduce) van celstofmatjes in het UMCG.
Voetnoten
- Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (juni 2024). Landelijke inventarisatie medische disposables UMC’s.
Bekijk onze andere interventies
ADL
Gebruik linnengoed verminderen
Linnengoed wordt gebruikt voor allerlei doeleinden. Minder linnengoed gebruiken is niet alleen beter voor het milieu, maar ook voor de patiënt in het kader van decubituspreventie. De Beter Laten lijst1 adviseert: “Vermijd of beperk overbodige lagen onder de patiënt, zoals linnengoed, positioneringsmateriaal, celstofmatjes, incontinentiemateriaal, kleding en beddengoed.”
Verpleegkundig handelen
Niet-steriele herbruikbare hechting-verwijderset
Hechtingen worden door de verpleegkundige verwijderd met bijvoorbeeld steriele wegwerpmaterialen zoals gazen, wattenstokjes, pincet en schaar of draadsnijder (stitchcutter). De combinatie van pincet en schaar hoeven niet steriel te zijn en kunnen vervangen worden door een herbruikbare schone (gereinigde en gedesinfecteerde) pincet en schaar1. Dit betekent dat na reiniging en desinfectie de laatste stap, sterilisatie van de materialen, niet wordt uitgevoerd. Hierbij heeft machinale reiniging (thermische desinfectie) de voorkeur boven handmatig.
Monitoring parameters
Herbruikbaar transportzakje voor vervoer naar het lab
De verpleegkundige kan verschillende soorten monsters afnemen voor diagnostiek. Voor het vervoer naar het laboratorium worden nu verschillende transportproducten zoals bekers, zakjes of nierbekkenbakjes gebruikt, die vervolgens worden weggegooid. Een herbruikbaar transportproduct is een duurzaam alternatief.