Ontmoet Groene Doener: Sam Cranssen

Van bewustwording naar actie

Duurzaamheid binnen de zorg spreekt Sam steeds meer aan. Ze wil graag bijdragen aan duurzamere keuzes op de verpleegafdeling, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van zorg. Binnen de groep regieverpleegkundigen werd al gewerkt aan een project rondom duurzaamheid en besparing. De rol van Green nurse champion sluit hier mooi op aan. “Met deze rol kan ik concreet bijdragen aan een duurzamere organisatie en een bewustere manier van werken op de werkvloer.”

Haar motivatie komt onder andere voort uit wat ze dagelijks op de verpleegafdeling ziet. Er worden veel materialen gebruikt die na eenmalig gebruik worden weggegooid, terwijl sommige handelingen ook op een duurzamere manier uitgevoerd kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van meerdere medicijncupjes per patiënt per dag of materialen die standaard worden klaargelegd, maar uiteindelijk ongebruikt in de afvalbak belanden. “Dat zet me aan het denken over hoeveel impact kleine aanpassingen in onze dagelijkse routine kunnen hebben. Juist omdat deze handelingen iedere dag terugkomen, kunnen we met relatief kleine veranderingen op de lange termijn een groot verschil maken”, aldus Sam.

Volgens haar spelen verpleegafdelingen hierin een belangrijke rol. Verpleegkundigen staan dicht bij het zorgproces en kunnen daardoor goed signaleren waar verspilling ontstaat en waar verbeteringen mogelijk zijn. Bovendien werken verschillende disciplines samen, waardoor kennis en ideeën vanuit verschillende invalshoeken kunnen worden gedeeld. “Door samen te kijken naar duurzame oplossingen en onze ervaringen te bundelen, kunnen we initiatieven breder toepassen en écht impact maken.”

Concrete interventies op de werkvloer

De komende periode richt Sam zich op verschillende interventies die bijdragen aan het verminderen van materiaalgebruik en afval binnen het ziekenhuis. De belangrijkste aandachtspunten zijn schoon blaaskatheteriseren, het verminderen van het gebruik van medicijncupjes, de overgang naar papieren medicijncupjes, het verminderen van het gebruik van linnengoed en het verbeteren van de afvalscheiding rondom het SZA-vat. “Met relatief eenvoudige aanpassingen kunnen we al een verschil maken. Het is mooi als we op korte termijn stappen kunnen zetten en tegelijkertijd werken aan duurzamere oplossingen voor de toekomst.”

Bij de uitvoering van deze interventies vindt Sam het belangrijk om niet alleen naar de veranderingen zelf te kijken, maar ook naar bewustwording en draagvlak onder collega's. Om te bepalen wat haalbaar is op de werkvloer, betrekt ze daarom graag de mensen die dagelijks met de betreffende processen werken. Door ervaringen te delen en verschillende perspectieven samen te brengen, wordt duidelijk wat goed werkt en waar mogelijke knelpunten liggen. “Je moet samen met collega's kijken naar wat in de praktijk werkt. Op die manier kunnen we oplossingen bedenken die niet alleen duurzamer zijn, maar ook praktisch uitvoerbaar en goed vol te houden in het dagelijkse werk", licht Sam toe.

Samenwerken aan verandering

Bij het realiseren van duurzame verbeteringen werkt Sam samen met verschillende betrokken partijen, waaronder de implementatiebegeleider, de projectbegeleider vanuit het ziekenhuis, de regieverpleegkundigen van het project Besparing en Duurzaamheid en de afdelingen Hygiëne en Infectiepreventie en Inkoop. Door deze samenwerking kunnen initiatieven vanuit verschillende expertises worden beoordeeld en op een passende manier worden geïmplementeerd.

Sam vindt het daarnaast waardevol om ervaringen uit te wisselen met andere afdelingen en organisaties. Zij lopen mogelijk tegen dezelfde uitdagingen aan en hebben soms al praktische oplossingen gevonden. Een voorbeeld hiervan is de interventie rondom schoon blaaskatheteriseren, waarbij ook wordt gekeken naar het legen van de ballon door de katheter door te knippen in plaats van een apart spuitje te gebruiken. “Door ideeën en ervaringen met elkaar te delen, kunnen we van elkaar leren en elkaar inspireren. Zo komen we samen tot oplossingen die bijdragen aan duurzamere zorg.”

Ook het betrekken van collega's speelt volgens Sam een belangrijke rol bij het succesvol doorvoeren van veranderingen. Ze vindt het belangrijk dat collega's begrijpen waarom een werkwijze wordt aangepast en welke voordelen dit oplevert. Daarom is het essentieel om hen tijdig te informeren over de veranderingen en de achterliggende redenen. De regieverpleegkundigen die betrokken zijn bij het project Besparing en Duurzaamheid helpen hierbij door de teams te informeren en enthousiast te maken. “Collega's zijn eerder bereid hun werkwijze aan te passen als ze begrijpen waarom een verandering nodig is en welke impact hun handelen heeft. Door hen goed mee te nemen in het proces, creëren we meer bewustwording en draagvlak op de werkvloer.”

Kleine veranderingen, grote impact

Voor Sam zou het over een jaar een groot succes zijn als duurzame keuzes vanzelfsprekend onderdeel zijn geworden van de dagelijkse werkzaamheden. Een concreet voorbeeld is het gebruik van medicijncupjes. In plaats van voor iedere medicatieronde een nieuw cupje te gebruiken, zou één dagcupje per patiënt per dag de standaard kunnen worden, mits dit past binnen de geldende hygiëne- en medicatieveiligheidsafspraken. Daarnaast hoopt Sam dat collega's actief meedenken over nieuwe duurzame initiatieven en elkaar stimuleren om bewuste keuzes te maken. “Het zou mooi zijn als duurzaamheid steeds meer vanzelfsprekend wordt en collega's elkaar stimuleren om bewuster met materialen om te gaan. Dat we niet alleen zelf duurzame keuzes maken, maar ook samen blijven zoeken naar nieuwe mogelijkheden.”

Volgens Sam zit de grootste winst soms in een kleine aanpassing van een bestaande werkwijze. Een voorbeeld hiervan is het legen van de ballon van een blaaskatheter door de katheter door te knippen in plaats van hiervoor een apart spuitje te gebruiken. Hoewel dit een kleine verandering lijkt, kan deze bij brede toepassing binnen het ziekenhuis leiden tot minder materiaalgebruik en afval. “Juist kleine veranderingen kunnen samen een groot verschil maken. Als we kritisch kijken naar wat we écht nodig hebben en onnodig gebruik van materialen voorkomen, zetten we al belangrijke stappen.”

Dat duurzaamheid steeds meer onderdeel wordt van het dagelijkse werk, merkt Sam wanneer collega's automatisch bewuste keuzes maken, verspilling proberen te voorkomen en duurzame alternatieven toepassen waar dat mogelijk is. Het uiteindelijke doel is dat duurzaamheid niet langer wordt gezien als een apart project, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van goede zorgverlening. “Voor mij is het geslaagd wanneer duurzaam werken gewoon bij ons dagelijks werk hoort. Dat we er niet meer apart over hoeven na te denken, maar duurzaamheid vanzelf meenemen in de keuzes die we iedere dag maken.”

Gemotiveerd blijven voor de zorg van de toekomst

Wat Sam persoonlijk motiveert om zich hiervoor te blijven inzetten, is de wens om een positieve bijdrage te leveren aan maatschappelijke ontwikkelingen en aan de zorg van de toekomst. Als zorgprofessional ziet zij dagelijks hoeveel middelen er worden gebruikt. Juist daarom is het waardevol om mee te denken over manieren waarop kwalitatief goede zorg kan worden geboden met minder verspilling. Het geeft Sam energie om samen met collega's kleine veranderingen door te voeren die uiteindelijk een grote impact kunnen hebben.

De tip van Sam aan collega's die duurzamer willen werken, is dan ook om kritisch naar de dagelijkse werkzaamheden te kijken en zichzelf de vraag te stellen: "Doe ik dit omdat het echt nodig is, of omdat we het altijd zo gedaan hebben?" Vaak zijn er kleine aanpassingen mogelijk die weinig moeite kosten, maar wel een positief effect hebben op duurzaamheid. Duurzamer werken hoeft niet altijd groots of ingewikkeld te zijn. Juist de kleine veranderingen in ons dagelijkse handelen maken samen het verschil.