
Verduurzamingsinterventies verpleegafdelingen
ADL
Incontinentiemateriaal recyclen
Incontinentiemateriaal wordt bij verschillende patiëntengroepen in het ziekenhuis gebruikt. Door incontinentiemateriaal als aparte afvalstroom te verwerken, kunnen grondstoffen hergebruikt worden.
Interventie
Apart inzamelen van incontinentiemateriaal en recyclen. Exclusie: incontinentiemateriaal met resten van cytostatica.
Werkwijze
- Door beperkte capaciteit om incontinentiemateriaal te recyclen in Nederland, is het niet altijd mogelijk om incontinentiemateriaal aan de afvalenergiecentrale aan te bieden. De verwachting is dat de capaciteit in de komende jaren wel omhoog gaat vanwege veranderende wet- en regelgeving. Breng vooraf in kaart hoeveel kilogram incontinentiemateriaal jouw ziekenhuis wil aanbieden met behulp van het omrekenvoorbeeld. Deze is te vinden in de Teams-omgeving als jouw ziekenhuis deelneemt aan het programma Samen de zorg vergroenen. Geef bij de afvalenergiecentrale bij jou in de buurt aan dat je interesse hebt in recycling en hoeveel je verwacht aan te bieden.
- Ondanks deze beperkte recycling-capaciteit kan deze interventie wel geïmplementeerd worden in het ziekenhuis. Verzamel het incontinentiemateriaal apart in op de verpleegafdelingen. Werk samen met de facilitaire dienst om dit gescheiden afval aan te bieden aan de logistieke dienst en afvalenergiecentrale. Kan de afvalenergiecentrale nog niet recyclen? Het vooraf apart inzamelen maakt het mogelijk om in te spelen op de toekomstige nieuwe recyclecapaciteit en maakt snelle verandering mogelijk. Zie de handreiking bij de bronnen voor meer implementatietips.

Milieu-impact
Gemeten in CO2 -uitstoot door afvalscheiding en terugwinning grondstoffen uit incontinentiemateriaal. Meer weten over de milieu-impact? Kijk onderaan deze pagina voor meer uitleg.
Huidige situatie
Incontinentiemateriaal wordt verzameld en verbrand in de afvalverwerkingscentrale
- 1.000 kg verbranden = 377,2 kg CO2-eq
Nieuwe situatie
Incontinentiemateriaal wordt verzameld en gerecycled in de afvalverwerkingscentrale
- 1.000 kg recyclen = -270,8 kg CO2-eq
Levert +648 kg CO2-eq op!

Verbranden kost energie en recyclen levert juist materialen en energie op. Daarom geeft het recyclen van incontinentiemateriaal meer energie terug dan het kost. Van de plastic korrels die vrijkomen worden bijvoorbeeld bloempotten en bankjes gemaakt.
2.982 incontinentie-broekjes voor volwassenen (≈ 1.000 kg incontinentiemateriaal) bespaart
648
kg CO2-eq
en is gelijk aan 3.324 km autorijden
Wanneer succesvol geïmplementeerd?
Deze interventie is geïmplementeerd wanneer het incontinentiemateriaal in het ziekenhuis apart wordt ingezameld voor recycling en het verschil in kg CO2-equivalent is berekend.
Hoe wordt dit gemeten?
Bepaal het aantal kilogram incontinentiemateriaal dat apart wordt ingezameld voor recycling met behulp van afvalverwerkingsdata of met behulp van inkoopdata wanneer het nog niet gerecycled wordt. Gebruik hiervoor het rekenvoorbeeld en vul het aantal kilogram in de milieu-impactrekentool in. Deze zijn te vinden in de Teams-omgeving als je ziekenhuis deelneemt aan het programma Samen de zorg vergroenen.
Bronnen
Klik hier voor meer informatie over het recycleproces.
Klik hier voor de handreiking Verduurzaming van incontinentiezorg voor care-instellingen en vind praktische tips op pagina 16, strategie 5, recycling.
Klik hier voor een voorbeeld van het Sophia Kinderziekenhuis waar incontinentiemateriaal apart wordt ingezameld voor recycling.
Klik hier voor een voorbeeld uit het Verenigd Koninkrijk waar ze op een kinderafdeling een aparte inzamelingsmethode hebben geïntroduceerd voor incontinentiemateriaal.
Bekijk onze andere interventies
Verpleegkundig handelen
Niet-steriele herbruikbare hechting-verwijderset
Hechtingen worden door de verpleegkundige verwijderd met bijvoorbeeld steriele wegwerpmaterialen zoals gazen, wattenstokjes, pincet en schaar of draadsnijder (stitchcutter). De combinatie van pincet en schaar hoeven niet steriel te zijn en kunnen vervangen worden door een herbruikbare schone (gereinigde en gedesinfecteerde) pincet en schaar1. Dit betekent dat na reiniging en desinfectie de laatste stap, sterilisatie van de materialen, niet wordt uitgevoerd. Hierbij heeft machinale reiniging (thermische desinfectie) de voorkeur boven handmatig.
Algemene middelen
Vaten van gerecycled plastic voor specifiek ziekenhuisafval
Verpleegafdelingen produceren veel afval, waaronder specifiek ziekenhuisafval (SZA). Verpleegkundigen verzamelen dit afval in aparte SZA-vaten, ook wel WIVA-vaten genoemd, herkenbaar aan de blauwe ton met gele deksel. Er is een duurzamer alternatief ontwikkeld gemaakt van gerecycled plastic, herkenbaar aan de grijze kleur.
ADL
Gebruik celstofmat verminderen
Wegwerpcelstofmatten zijn bedoeld om grote hoeveelheden lichaamsvloeistof van een patiënt te absorberen. In de praktijk worden de celstofmatten ook voor andere doeleinden gebruikt, zoals het drogen van gemorste vloeistof op de vloer. In veel gevallen volstaat een handdoek of opvangbak. Door het hoge verbruik in ziekenhuizen hebben celstofmatten een aanzienlijke milieu-impact1.