
Verduurzamingsinterventies verpleegafdelingen
Verpleegkundig handelen
Kraanwater gebruiken bij wondzorg
Bij acute (traumatische en chirurgische) wonden is spoelen met een vrouwenkatheter gevuld met lauwwarm kraanwater het advies in plaats van NaCl 0,9%1. Dit verhoogt het comfort van de patiënt en vermindert materiaalgebruik doordat niet elke 24 uur een nieuwe steriele fles NaCl 0,9% geopend wordt of een steriel opvangbakje wordt gebruikt.
Interventie
Kraanwater gebruiken bij wondreiniging van traumatische en/of chirurgische wonden in plaats van NaCl 0,9%.
Exclusies:
- Spoelen onder de douche en spoelen met behulp van een vacuümsysteem, omdat dit een andere toepassing is dan wondspoelen met een vrouwenkatheter.
- Wondbehandelingen die zijn uitgesloten in overleg met de wondconsulent van het eigen ziekenhuis, zoals open fasciewonden of wonden waarbij de diepte en structuur onduidelijk is en spoelvloeistof mogelijk niet goed terugloopt.
Milieu-impact
Gemeten in CO2-uitstoot door minder gebruik van (milieubelastende) materialen bij wondzorg.
Werkwijze
Kijk naar de werkwijze voor het implementeren van een andere aanpak in verpleegkundig handelen en raadpleeg het stappenplan voor meer informatie over het opstellen van een doel, implementatie en evaluatie.

Wanneer geïmplementeerd?
Deze interventie is geïmplementeerd wanneer spoelen met kraanwater de standaardoptie is bij wondzorg op verpleegafdelingen, tenzij dit niet kan.
Hoe wordt dit gemeten?
Het effect van deze interventie op ziekenhuisniveau kan niet betrouwbaar worden vastgesteld aan de hand van de variatie in de inkoopdata van bijvoorbeeld het aantal NaCl 0,9% 500ml flessen.
Analyseer bestaande wondzorgprotocollen om de implementatie op ziekenhuisniveau te beoordelen. Controleer of spoelen met kraanwater als standaard wordt vermeld. Houd er rekening mee dat protocollen niet alle wondzorg van de dagelijkse praktijk weerspiegelen; klinische ervaring en expertise spelen ook een belangrijke rol.
Op afdelingsniveau kan het aantal wondspoelingen worden ingeschat op basis van protocollen en werkwijze bij specifieke patiëntengroepen. Hiermee kan het verbruik van opvangbakjes en NaCl-flessen worden geschat. Met de milieu-impactrekentool* kan de impact hiervan berekend worden.
Bronnen
- V&VN (Mei 2023). ‘Beter Doen’ aanbevelingen (n = 369) | Ziekenhuislijst
Resultaten
%
%
%
Bekijk onze andere interventies
Algemene middelen
Medicijncupje van papier
Medicatie wordt vaak meerdere keren per dag verstrekt in plastic medicijncupjes en dit zorgt voor veel afval. Papieren medicijncupjes geschikt voor dranken (met minder dan 5% plastic) zijn een duurzamer alternatief. In sommige situaties blijft een plastic cupje nodig, bijvoorbeeld bij het malen van medicatie.
ADL
Gebruik linnengoed verminderen
Linnengoed wordt gebruikt voor allerlei doeleinden. Minder linnengoed gebruiken is niet alleen beter voor het milieu, maar ook voor de patiënt in het kader van decubituspreventie. De Beter Laten lijst1 adviseert: “Vermijd of beperk overbodige lagen onder de patiënt, zoals linnengoed, positioneringsmateriaal, celstofmatjes, incontinentiemateriaal, kleding en beddengoed.”
Verpleegkundig handelen
Niet-steriele herbruikbare hechting-verwijderset
Een hechtingverwijderset bevat steriele wegwerpmaterialen zoals gazen, wattenstokjes, pincet en schaar of draadsnijder (stitchcutter). De pincet en schaar hoeven niet steriel te zijn en kunnen vervangen worden door een herbruikbare schone (gereinigde en gedesinfecteerde) pincet en schaar1. Dit betekent dat na reiniging en desinfectie de laatste stap, sterilisatie van de materialen, niet wordt uitgevoerd. Hierbij heeft machinale reiniging (thermische desinfectie) de voorkeur boven handmatig.
Algemene middelen
Gebruik handschoenen verminderen
Verpleegkundigen gebruiken veel niet-steriele handschoenen tijdens hun werkzaamheden in de zorg voor de patiënt. Er zijn drie situaties waarbij handschoenen nodig zijn: 1) bij patiënten in isolatie, 2) bij kans op contact met slijmvliezen en lichaamsvloeistoffen en 3) bij het klaarmaken van bepaalde medicatie. Het standaard dragen van handschoenen wordt afgeraden1. Door het hoge verbruik in ziekenhuizen hebben handschoenen een aanzienlijke milieu-impact2.