
Verduurzamingsinterventies verpleegafdelingen
Verpleegkundig handelen
Kraanwater gebruiken bij wondzorg
Bij acute (traumatische en chirurgische) wonden is spoelen met een vrouwenkatheter gevuld met lauwwarm kraanwater het advies in plaats van NaCl 0,9%1. Dit verhoogt het comfort van de patiënt en vermindert materiaalgebruik doordat niet elke 24 uur een nieuwe steriele fles NaCl 0,9% geopend wordt of een steriel opvangbakje wordt gebruikt.
Interventie
Kraanwater gebruiken bij wondreiniging van traumatische en/of chirurgische wonden in plaats van NaCl 0,9%.
Exclusies:
- Spoelen onder de douche en spoelen met behulp van een vacuümsysteem, omdat dit een andere toepassing is dan wondspoelen met een vrouwenkatheter.
- Wondbehandelingen die zijn uitgesloten in overleg met de wondconsulent van het eigen ziekenhuis, zoals open fasciewonden of wonden waarbij de diepte en structuur onduidelijk is en spoelvloeistof mogelijk niet goed terugloopt.
Werkwijze
Kijk naar de werkwijze voor het implementeren van een andere aanpak in verpleegkundig handelen en raadpleeg het stappenplan voor meer informatie over het opstellen van een doel, implementatie en evaluatie.

Milieu-impact
Gemeten in CO2-uitstoot door minder gebruik van (milieubelastende) materialen bij wondzorg. Meer weten over de milieu-impact? Kijk onderaan deze pagina voor meer uitleg.
Huidige situatie
Wondspoeling* met NaCl 0.9% uit 500 ml-fles en steriel bakje
- 1 keer een wond spoelen met NaCl = 0,80 kg CO2-eq
Nieuwe situatie
Wondspoeling* met kraanwater en pulp nierbekken
- 1 keer een wond spoelen met kraanwater = 0,07 kg CO2-eq
-91% CO2

De milieu-impact van een wondspoeling met NaCl is ongeveer 11 keer hoger dan een wondspoeling met kraanwater.
* Uitgegaan van 116 ml spoelvloeistof (ongeveer twee keer een 60cc-spuit vullen)
100 keer een wond spoelen met kraanwater in plaats van NaCl bespaart
73
kg CO2-eq
en is gelijk aan 374 km autorijden
Wanneer geïmplementeerd?
Deze interventie is geïmplementeerd wanneer spoelen met kraanwater de standaardoptie is bij wondzorg op verpleegafdelingen, tenzij dit niet kan.
Hoe wordt dit gemeten?
Het effect van deze interventie op ziekenhuisniveau kan niet betrouwbaar worden vastgesteld aan de hand van de variatie in de inkoopdata van bijvoorbeeld het aantal NaCl 0,9% 500ml flessen. Analyseer daarom bestaande wondzorgprotocollen om de implementatie op ziekenhuisniveau te beoordelen. Controleer of spoelen met kraanwater als standaard wordt vermeld. Houd er rekening mee dat protocollen niet alle wondzorg van de dagelijkse praktijk weerspiegelen; klinische ervaring en expertise spelen ook een belangrijke rol.
Op afdelingsniveau kan het aantal wondspoelingen worden ingeschat op basis van protocollen, werkwijze bij specifieke patiëntengroepen en een steekproef. Hiermee kan het aantal wondspoelingen worden geschat voor de afdeling. Met de milieu-impactrekentool kan de impact hiervan berekend worden, maar dit is niet verplicht voor het programma. Deze rekentool is te vinden in de Teams-omgeving als je ziekenhuis deelneemt aan het programma.
Bronnen
- V&VN (Mei 2023). ‘Beter Doen’ aanbevelingen (n = 369) | Ziekenhuislijst
Bekijk onze andere interventies
Verpleegkundig handelen
Niet-steriele herbruikbare hechting-verwijderset
Hechtingen worden door de verpleegkundige verwijderd met bijvoorbeeld steriele wegwerpmaterialen zoals gazen, wattenstokjes, pincet en schaar of draadsnijder (stitchcutter). De combinatie van pincet en schaar hoeven niet steriel te zijn en kunnen vervangen worden door een herbruikbare schone (gereinigde en gedesinfecteerde) pincet en schaar1. Dit betekent dat na reiniging en desinfectie de laatste stap, sterilisatie van de materialen, niet wordt uitgevoerd. Hierbij heeft machinale reiniging (thermische desinfectie) de voorkeur boven handmatig.