
Verduurzamingsinterventies verpleegafdelingen
Verpleegkundig handelen
Kraanwater gebruiken bij wondzorg
Bij acute (traumatische en chirurgische) wonden is spoelen met een vrouwenkatheter gevuld met lauwwarm kraanwater het advies in plaats van NaCl 0,9%1. Dit verhoogt het comfort van de patiënt en vermindert materiaalgebruik doordat niet elke 24 uur een nieuwe steriele fles NaCl 0,9% geopend wordt of een steriel opvangbakje wordt gebruikt.
Interventie
Kraanwater gebruiken bij wondreiniging van traumatische en/of chirurgische wonden in plaats van NaCl 0,9%.
Exclusies:
- Spoelen onder de douche en spoelen met behulp van een vacuümsysteem, omdat dit een andere toepassing is dan wondspoelen met een vrouwenkatheter.
- Wondbehandelingen die zijn uitgesloten in overleg met de wondconsulent van het eigen ziekenhuis, zoals open fasciewonden of wonden waarbij de diepte en structuur onduidelijk is en spoelvloeistof mogelijk niet goed terugloopt.
Werkwijze
Kijk naar de werkwijze voor het implementeren van een andere aanpak in verpleegkundig handelen en raadpleeg het stappenplan voor meer informatie over het opstellen van een doel, implementatie en evaluatie.

Milieu-impact
Gemeten in CO2-uitstoot door minder gebruik van (milieubelastende) materialen bij wondzorg. Meer weten over de milieu-impact? Kijk onderaan deze pagina voor meer uitleg.
Huidige situatie
Wondspoeling* met NaCl 0.9% uit 500 ml-fles en steriel bakje
- 1 keer een wond spoelen met NaCl = 0,80 kg CO2-eq
Nieuwe situatie
Wondspoeling* met kraanwater en pulp nierbekken
- 1 keer een wond spoelen met kraanwater = 0,07 kg CO2-eq
-91% CO2

De milieu-impact van een wondspoeling met NaCl is ongeveer 11 keer hoger dan een wondspoeling met kraanwater.
* Uitgegaan van 116 ml spoelvloeistof (ongeveer twee keer een 60cc-spuit vullen)
100 keer een wond spoelen met kraanwater in plaats van NaCl bespaart
73
kg CO2-eq
en is gelijk aan 374 km autorijden
Wanneer geïmplementeerd?
Deze interventie is geïmplementeerd wanneer spoelen met kraanwater de standaardoptie is bij wondzorg op verpleegafdelingen, tenzij dit niet kan.
Hoe wordt dit gemeten?
Het effect van deze interventie op ziekenhuisniveau kan niet betrouwbaar worden vastgesteld aan de hand van de variatie in de inkoopdata van bijvoorbeeld het aantal NaCl 0,9% 500ml flessen. Analyseer daarom bestaande wondzorgprotocollen om de implementatie op ziekenhuisniveau te beoordelen. Controleer of spoelen met kraanwater als standaard wordt vermeld in het protocol. Houd er rekening mee dat protocollen niet alle wondzorg van de dagelijkse praktijk weerspiegelen; klinische ervaring en expertise spelen ook een belangrijke rol.
Op afdelingsniveau kan het aantal wondspoelingen worden ingeschat op basis van protocollen, werkwijze bij specifieke patiëntengroepen en een steekproef. Door het aantal wondspoelingen te vermenigvuldigen met de hierboven genoemde CO2-uitstoot kan een inschatting gemaakt worden van de milieu-impact, maar dit is niet verplicht voor het programma.
Bronnen
- V&VN (Mei 2023). ‘Beter Doen’ aanbevelingen (n = 369) | Ziekenhuislijst
Bekijk onze andere interventies
Verpleegkundig handelen
Waakinfuus inloopsnelheid verlagen
Een waakinfuus met NaCl 0,9% met inloopsnelheid 5ml/uur wordt vaak gebruikt om het infuus toegankelijk te houden bij patiënten zonder intraveneuze medicatietoediening. Door de pompstand te verlagen naar 2ml/uur wordt minder NaCl 0,9% gebruikt, waardoor kleinere infuuszakken kunnen worden ingezet of infuuszakken minder vaak vervangen hoeven te worden. Dit is duurzamer en bespaart materiaal.
ADL
Gebruik linnengoed verminderen
Linnengoed wordt gebruikt voor allerlei doeleinden. Minder linnengoed gebruiken is niet alleen beter voor het milieu, maar ook voor de patiënt in het kader van decubituspreventie. De Beter Laten lijst1 adviseert: “Vermijd of beperk overbodige lagen onder de patiënt, zoals linnengoed, positioneringsmateriaal, celstofmatjes, incontinentiemateriaal, kleding en beddengoed.”
Algemene middelen
Vaten van gerecycled plastic voor specifiek ziekenhuisafval
Verpleegafdelingen produceren veel afval, waaronder specifiek ziekenhuisafval (SZA). Verpleegkundigen verzamelen dit afval in aparte SZA-vaten, ook wel WIVA-vaten genoemd, herkenbaar aan de blauwe ton met gele deksel. Er is een duurzamer alternatief ontwikkeld gemaakt van gerecycled plastic, herkenbaar aan de grijze kleur.