Ontmoet Groene Doener: Anna-Karina Nijman

Ervaring met verandering

Dit huidige initiatief is niet het eerste duurzaamheidsproject waar Anna zich voor inzet. Twee jaar geleden speelde zij namelijk al een belangrijke rol bij de overgang van steriel naar schoon blaaskatheteriseren binnen het ziekenhuis.Duurzaamheid is niet het eerste verbetertraject waar Anna zich voor inzet. “Dat project heeft mij veel geleerd over implementatie en het begeleiden van verandering,” vertelt ze. “Daarna kwamen verschillende duurzaamheidsprojecten op mijn pad, zoals het beter scheiden van specifiek ziekenhuisafval en de overstap van wegwerp- naar wasbare isolatiejassen. Alle ervaringen die ik daarbij heb opgedaan neem ik mee in deze nieuwe rol.”

Motivatie

Wat haar motiveert om zich in te zetten voor verduurzaming in de zorg? “Ik reis zelf heel graag, maar ben me ook bewust van de impact daarvan. Daarom probeer ik waar mogelijk de trein of een ander vervoermiddel te kiezen. Tegelijkertijd zie ik dat de uitstoot en milieu-impact van de zorg nog weinig onderwerp van gesprek zijn. Terwijl we juist daar veel winst kunnen behalen. Ik denk dat het belangrijk is dat we daar meer aandacht voor hebben en actief werken aan verbetering.”

Toen Anna de vacature voor de functie van Green nurse champion voorbij zag komen, wist ze direct dat dit bij haar paste. “Na het blaaskatheterproject heb ik veel initiatieven opgepakt, maar niet altijd de tijd gehad die nodig was om veranderingen goed te implementeren. Deze functie biedt de mogelijkheid om daar echt aandacht aan te besteden.”

Volgens Anna spelen verpleegafdelingen een cruciale rol in de verduurzaming van de zorg. “Bij veel handelingen zijn verpleegkundigen degenen die het verschil kunnen maken. Juist op de werkvloer vinden de veranderingen plaats.”

Aan de slag met interventies

De komende periode richt Anna zich op verschillende duurzame interventies binnen het Radboudumc. “We starten onder andere met de handschoenenchallenge, de celstofmattenchallenge en het beter scheiden van incontinentiemateriaal. Op dit moment ben ik bezig met nulmetingen en het verzamelen van data om inzicht te krijgen in het huidige gebruik.”

Daarnaast wordt gekeken naar andere kansen voor verduurzaming, zoals het verlagen van infuussnelheden, het verminderen van medicijncupjes en het terugdringen van onnodig bloedonderzoek.

Volgens Anna draait het bij veel interventies niet zozeer om de vraag of ze haalbaar zijn, maar vooral om gedragsverandering. “Soms kan je zelf iets weglaten waardoor het minder tijd hoeft te kosten. Het gaat er vooral om dat we bewust nadenken over wat we doen en waar we de grootste impact kunnen maken.”

Samenwerking

Bij de uitvoering van de projecten werkt Anna nauw samen met Joël de Booijs, regionale implementatiebegeleider van Samen de Zorg Vergroenen, Harriette Laurijsen, strategisch adviseur duurzaamheid en Myrthe Pondman, Dialyseverpleegkundige / Researcher IQ Health. Daarnaast verwacht zij intensief samen te werken met verpleegkundigen die duurzaamheid belangrijk vinden, bijvoorbeeld vanuit Green Teams, Preventie, Arbo & Milieu, maar ook met artsen, medewerkers van het EPD en collega's van het HIP.

Van deze samenwerking hoopt zij ook zelf te leren. “Bij eerdere projecten heb ik veel taken zelf uitgevoerd, zoals het geven van scholingen op alle afdelingen. Dat heeft goed gewerkt, maar kostte ook veel tijd. Ik hoop bij toekomstige projecten meer verantwoordelijkheden te kunnen delen, zodat veranderingen breder worden gedragen.”

Om collega's te betrekken zet Anna in op verschillende communicatiemiddelen. “Iedereen bereikt informatie op een andere manier. Daarom wil ik gebruikmaken van nieuwsbrieven, intranet, narrowcasting, e-mails, presentaties en posters. Op die manier hoop ik zoveel mogelijk collega's mee te nemen in de ontwikkelingen.”

Impact en toekomst

Voor Anna zou een zichtbaar succes over een jaar eenvoudig meetbaar zijn. “Ik hoop dat we daadwerkelijk zien dat er minder handschoenen, celstofmatjes en medicijncupjes worden besteld. Dan weet je dat gedrag verandert en dat de interventies effect hebben.”

Volgens haar kunnen juist kleine aanpassingen een groot verschil maken. “Vraag jezelf bij iedere handeling af waarom je iets doet. Is het echt nodig om handschoenen aan te trekken als je iemand alleen een glas drinken geeft? Of om een celstofmatje onder een arm te leggen bij bloedafname? Door bewust stil te staan bij dit soort keuzes kunnen we samen veel bereiken.”

Duurzaamheid is volgens Anna pas echt onderdeel geworden van het dagelijks werk wanneer bewust omgaan met materialen en grondstoffen vanzelfsprekend wordt en zichtbaar is in de praktijk.

Persoonlijke noot

Wat haar persoonlijk motiveert om zich hiervoor te blijven inzetten, is het daadwerkelijk zien van verandering. “Ik vind het leuk om mensen te motiveren, te activeren en samen resultaten te behalen. Echt iets verbeteren geeft energie.”

Haar tip voor collega's die duurzamer willen werken is dan ook eenvoudig: “Begin klein. Zet bijvoorbeeld nooit de po-spoeler aan voor slechts één item, neem niet standaard veel meer materialen mee dan je nodig hebt en scheid afval waar dat mogelijk is. Juist die kleine stappen maken samen een groot verschil.”

‍